PCC hipoteka jak wypełnić poprawnie dokumenty? Właściciel nieruchomości ustanawiający hipotekę zobowiązany jest do wypełnienia deklaracji PCC-3 i opłacenia podatku w wysokości 19 zł w terminie 14 dni od podpisania oświadczenia o ustanowieniu hipoteki[1][5][6]. Przedstawiamy kluczowe zasady i praktyczne wskazówki, jak poprawnie sporządzić i złożyć dokumenty, aby procedura przebiegła bezproblemowo i zgodnie z aktualnymi przepisami.

Znaczenie deklaracji PCC-3 przy ustanowieniu hipoteki

W przypadku ustanowienia hipoteki jako zabezpieczenia kredytu bankowego pojawia się obowiązek podatkowy w postaci złożenia deklaracji PCC-3 oraz uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych. Warto podkreślić, że dotyczy to niemal każdej sytuacji, w której właściciel nieruchomości podpisuje oświadczenie o ustanowieniu hipoteki, a nie aktu przenoszącego własność czy umowy sprzedaży[1][2][10]. Stawka podatku w większości przypadków to zaledwie 19 zł, niezależnie od kwoty kredytu czy wartości nieruchomości[1][5][6][7]. Obowiązek ten pojawia się przed wpisaniem hipoteki do księgi wieczystej i musi zostać dopełniony we wskazanym terminie siedmiu dni[1][2].

Deklaracja PCC-3 stanowi podstawę dla organu podatkowego do rozliczenia tej czynności. Należy ją złożyć we właściwym urzędzie skarbowym osobiście, drogą pocztową lub online, zgodnie z miejscem zamieszkania, a jeśli właścicieli jest kilku – do deklaracji dołącza się załącznik PCC-3A[1][6].

Podkreślić trzeba, że od 1 stycznia 2024 r. obowiązuje nowa wersja formularza PCC-3 (wersja 6) dla wszystkich czynności po tej dacie[2][5].

Kluczowe terminy i wymagane dane

Najważniejszą kwestią jest termin – deklarację PCC-3 należy złożyć w ciągu 14 dni od daty podpisania oświadczenia przez właściciela nieruchomości[1][5][6]. Niedotrzymanie terminu grozi powstaniem zaległości podatkowej oraz ewentualnymi sankcjami administracyjnymi.

  Kogo dotyczy likwidacja ulgi abolicyjnej i jakie są konsekwencje?

Do wypełnienia deklaracji wymagane są następujące informacje: numer księgi wieczystej nieruchomości, dane identyfikacyjne właściciela (PESEL lub NIP), data i miejsce podpisania oświadczenia, tytuł prawny ustanowienia hipoteki oraz, gdy jest kilku współwłaścicieli – identyfikatory wszystkich osób poprzez załącznik PCC-3A[1][4]. Dokumentem potwierdzającym czynność jest najczęściej akt notarialny lub wyciąg z umowy kredytowej[1][4].

Nowością jest wymaganie od 2026 r. dowodu uiszczenia opłaty sądowej przy składaniu wniosku o wpis hipoteki do księgi wieczystej[2].

Etapy postępowania i poprawne wypełnienie dokumentów

Proces podzielony jest na trzy główne etapy:

  1. Podpisanie umowy kredytowej i złożenie przez właściciela oświadczenia o ustanowieniu hipoteki[1][2][10].
  2. Wypełnienie deklaracji PCC-3 (lub PCC-3A) przez wszystkich właścicieli, podanie niezbędnych danych (PESEL/NIP, numer KW, data czynności), opłacenie 19 zł podatku i złożenie kompletnej dokumentacji do właściwego US w ciągu 14 dni[1][4][5][6].
  3. Złożenie wniosku KW-WPIS o wpis hipoteki wraz z dokumentami (potwierdzenie zapłaty PCC, umową kredytową, oświadczeniem, aktem notarialnym, w przyszłości także potwierdzeniem opłaty sądowej)[1][2].

Brak terminowej wpłaty podatku lub pomyłki w danych skutkują wezwaniem do uzupełnienia lub poprawy, co może wydłużyć czas wpisu hipoteki w księdze wieczystej oraz negatywnie wpłynąć na realizację kredytu.

Najważniejsze pola formularza PCC-3

Formularz PCC-3 zawiera szereg sekcji, które należy wypełnić dokładnie i zgodnie z prawdą:

  • Pole 1 – PESEL lub NIP składającego deklarację[1][4]
  • Pole 4 – data podpisania oświadczenia o ustanowieniu hipoteki[1][4]
  • Pozostałe pola – dane identyfikacyjne nieruchomości (nr KW, akt notarialny), dane współwłaścicieli (w PCC-3A), wskazanie wysokości podatku (19 zł) i tytułu czynności[1][4][6]

Aby uniknąć błędów należy zawsze korzystać z aktualnego formularza, czytelnie wpisać wszystkie wymagane dane i prawidłowo wyliczyć stawkę podatku mając na uwadze, że dla hipoteki zabezpieczającej kredyty bankowe wynosi ona 19 zł[1][5][7].

  Podatek kapitałowy ile wynosi w praktyce?

Powiązania z innymi obowiązkami prawnymi przy ustanawianiu hipoteki

Obok samego opłacenia PCC-3 i złożenia deklaracji kluczowe jest wcześniejsze przygotowanie wszystkich dokumentów wymaganych do wniosku o wpis hipoteki w KW. Należy zwrócić uwagę na numer księgi wieczystej, podpisane zgody wszystkich współwłaścicieli, a także coraz częściej wymagane przez banki potwierdzenie wykupu odpowiedniego ubezpieczenia czy posiadania świadectwa energetycznego[1][2][3]. Koszt PCC-3 oraz koszty sądowe powinny zostać uwzględnione w kalkulacji kosztów kredytu, co uwzględniają instytucje finansowe na etapie udzielania pożyczki.

Warto zaznaczyć, iż od pewnych czynności (np. sprzedaż nieruchomości u notariusza) notariusz pobiera opłatę i przekazuje ją fiskusowi, jednak dla podatku od hipoteki (19 zł) dominująca jest samodzielna deklaracja i wpłata przez właściciela nieruchomości[2][5][6].

Podsumowanie – jak poprawnie złożyć PCC hipoteka?

Aby uniknąć problemów i przyspieszyć wpis hipoteki do księgi wieczystej należy:

  • Wypełnić formularz PCC-3 (lub PCC-3A przy kilku właścicielach) zgodnie z instrukcją i podać wymagane dane[1][4][6]
  • Uiścić stałą opłatę 19 zł podatku PCC do właściwego urzędu skarbowego w terminie 14 dni od podpisania oświadczenia[1][5][6]
  • Załączyć do PCC-3 dokumenty potwierdzające podstawę ustanowienia hipoteki (umowa kredytu, akt notarialny)
  • Po uzyskaniu potwierdzenia wpłaty podatku złożyć wniosek o wpis hipoteki do KW wraz z kompletem wymaganych dokumentów
  • Od 2026 – pamiętać o dołączeniu dowodu opłaty sądowej przy składaniu wniosku do sądu wieczystoksięgowego[2]

Przestrzeganie tych procedur gwarantuje prawidłowe rozliczenie podatku i sprawne załatwienie formalności związanych z ustanowieniem hipoteki.

Źródła:

  1. https://ekspertka.pl/pcc-3-instrukcja-druk-hipoteka/
  2. https://boryhome.pl/aktualnosci/kiedy-mozna-wpisac-hipoteke/
  3. https://www.pkobp.pl/klient-indywidualny/kredyty-pozyczki/kredyt-hipoteczny
  4. https://angfinanse.pl/2023/08/03/jak-wypelnic-formularz-pcc-3-praktyczny-przewodnik/
  5. https://nieruchomosciprofesjonalnie.pl/podatki-przy-zakupie-mieszkania-przewodnik-na-2026
  6. https://e-druki.pl/druk/pcc-3-6-deklaracja-w-sprawie-podatku-od-czynnosci-cywilnoprawnych-formularz-przeznaczony-dla-cz
  7. https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-podatek-od-czynnosci-cywilnoprawnych
  8. https://www.pitax.pl/wiedza/aktualnosci/pcc-przy-zakupie-mieszkan-lub-domu-zmiany/
  9. https://metrohouse.pl/jak-przygotowac-sie-do-zakupu-mieszkania-w-2026-roku-krok-po-kroku
  10. https://hipoteczny.pl/blog/jak-wypelnic-pcc-3/