Wypełnienie druku PCC-3 przy ustanawianiu hipoteki jest obowiązkiem, który spoczywa na właścicielu nieruchomości z chwilą podpisania oświadczenia o ustanowieniu hipoteki. Obowiązek podatkowy dotyczy każdej osoby zabezpieczającej kredyt hipoteczny na rzecz banku. Złożenie deklaracji i opłacenie podatku musi nastąpić w terminie 14 dni od momentu podpisania oświadczenia o ustanowieniu hipoteki do sądu wieczystoksięgowego. Proces ten jest wymagany przez prawo i potwierdzony w umowie kredytowej z bankiem [1][2][3][5][6].
Podstawowe informacje o podatku PCC-3 od ustanowienia hipoteki
PCC-3 to deklaracja dotycząca podatku od czynności cywilnoprawnych, która obejmuje ustanowienie hipoteki na rzecz banku jako zabezpieczenia kredytu. Nie należy mylić tego podatku z PCC od zakupu nieruchomości. Podstawą opodatkowania jest wpis hipoteki w księdze wieczystej, zaś deklarację składa się osobiście lub – w przypadku wielu współwłaścicieli – dodatkowo z załącznikiem PCC-3/A dla każdego z nich. Kluczowe jest rozróżnienie hipoteki o nieustalonej wysokości (standard przy kredytach hipotecznych – stawka 19 zł) oraz hypoteki o ustalonej wartości (stawka 0,1% od kwoty zabezpieczenia) [1][3][5].
Obowiązek podatkowy powstaje w dniu podpisania oświadczenia o ustanowieniu hipoteki, co jest dokumentem wymaganym przy składaniu wniosku do sądu wieczystoksięgowego o wpis hipoteki oraz przy realizacji formalności bankowych. W razie niedopełnienia obowiązku, podatnik może zostać obciążony karą finansową nawet do kilkudziesięciu tysięcy złotych [1][6][7].
Krok po kroku: Jak wypełnić i złożyć druk PCC-3
Proces rozpoczyna się od zebrania niezbędnych dokumentów: oświadczenia o ustanowieniu hipoteki, umowy kredytowej, numeru księgi wieczystej. Następnie właściciel nieruchomości musi:
- Zalogować się na portal https://ppuslugi.mf.gov.pl lub przygotować wydrukowaną wersję formularza PCC-3.
- Wypełnić dane osobowe: PESEL lub NIP (pole 1), adres, datę czynności (pole 4).
- Wskazać urząd skarbowy właściwy dla miejsca położenia nieruchomości.
- Opisać czynność: „Ustanowienie hipoteki na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej” lub szczegółowy opis w razie wartości ustalonej.
- Podać numer księgi wieczystej [1][2][3][5].
- Zaznaczyć odpowiedni załącznik PCC-3/A, gdy współwłasność dotyczy więcej niż jednej osoby.
System automatycznie nalicza stały podatek 19 zł dla hipoteki o nieustalonej wysokości. Przy hipotece o wartości ustalonej podatek wynosi 0,1% kwoty zabezpieczenia. Po sprawdzeniu poprawności danych deklarację należy złożyć elektronicznie lub dostarczyć do właściwego urzędu skarbowego oraz opłacić podatek w terminie 14 dni [1][2][5][6].
Kluczowe elementy druku PCC-3
Najistotniejsze pola, które muszą zostać wypełnione, obejmują:
- Pole 1: Numer PESEL lub NIP podatnika, ewentualnie reprezentanta.
- Pole 3: Załącznik PCC-3/A (dla każdego współwłaściciela).
- Pole 4: Data dokonania czynności (dzień podpisania oświadczenia o ustanowieniu hipoteki).
- Dane urzędu skarbowego właściwego miejscowo dla nieruchomości.
- Opis czynności – jednoznaczne wskazanie charakteru hipoteki oraz danych banku, podstawy zabezpieczenia, numer księgi wieczystej, identyfikator umowy kredytowej.
Prawidłowe uzupełnienie tych danych stanowi warunek uznania zgłoszenia przez urząd skarbowy [1][2][3][5].
Zależności, odpowiedzialność i konsekwencje
Deklaracja PCC-3 musi być złożona niezależnie od procedury wpisu do księgi wieczystej. Zazwyczaj bank przypomina o tym obowiązku w umowie kredytowej, ale odpowiedzialność za spełnienie formalności, terminowe złożenie deklaracji i zapłatę podatku spoczywa na podatniku. W przypadku współwłasności każdy ze współwłaścicieli składa własny załącznik PCC-3/A. Dokumenty muszą być złożone przed lub równolegle z wnioskiem o wpis hipoteki w sądzie [1][3][6][7].
Brak złożenia deklaracji lub nieopłacenie podatku w terminie 14 dni skutkuje powstaniem zaległości podatkowej, którą urząd może ukarać grzywną sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. W przypadku, gdy stroną czynności jest kilku właścicieli, zaniedbania jednego z nich nie zwalniają pozostałych z odpowiedzialności [6].
Podsumowanie: najważniejsze fakty do zapamiętania
Podatek PCC-3 przy ustanawianiu hipoteki:
- Dotyczy zabezpieczenia wierzytelności banku, najczęściej z tytułu kredytu hipotecznego.
- Musi być zadeklarowany i opłacony w ciągu 14 dni od oświadczenia o ustanowieniu hipoteki.
- Podstawowa stawka: 19 zł dla hipotek o nieustalonej wysokości lub 0,1% od zabezpieczenia dla wartości ustalonej.
- Wzór deklaracji PCC-3 oraz instrukcję wypełnienia można znaleźć na portalach podatkowych i w specjalistycznych serwisach online [1][2][5][6].
- Nieprawidłowe lub nieterminowe wykonanie tego obowiązku rodzi poważne konsekwencje podatkowe.
Źródła:
- https://ekspertka.pl/pcc-3-instrukcja-druk-hipoteka/
- https://hipoteka.olsztyn.pl/instrukcja-wypelnienia-pcc-3/
- https://www.lendi.pl/blog/podatek-pcc3-mieszkanie/
- https://blogkredytowy.pl/jak-wypelnic-pcc-3/
- https://sylwiadomino.pl/pcc-3-hipoteka/
- https://www.lubuskie.kas.gov.pl/documents/3009455/11375747/Karta+us%C5%82ugi+-+rozliczenie+deklaracji+PCC-3+od+ustanowienia+hipoteki.pdf

Zarobasy.pl to portal, który przekształca marzenia o finansowej niezależności w konkretne plany działania. Łączymy sprawdzone metody zarabiania z nowoczesnymi możliwościami, dostarczając czytelnikom praktyczną wiedzę zweryfikowaną przez zespół doświadczonych praktyków.
