Czy z PIT 8C trzeba się rozliczyć?

PIT-8C jest jednym z najczęściej otrzymywanych formularzy podatkowych przez osoby fizyczne uzyskujące dochody z kapitałów pieniężnych. Jednak pojawia się kluczowe pytanie: czy z PIT 8C trzeba się rozliczyć? Odpowiedź brzmi – tak, PIT-8C zawsze obliguje podatnika do uwzględnienia wykazanych przychodów, kosztów i ewentualnych zwolnień w zeznaniu PIT-38, składanym do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym[2][3][7][9].

Czym jest PIT-8C?

PIT-8C to informacja o dochodach uzyskanych z kapitałów pieniężnych, takich jak odpłatne zbycie papierów wartościowych, realizacja praw z akcji lub udziałów, czy też zyski z funduszy inwestycyjnych oraz odsetki od lokat. Formularz ten wystawiany jest w sytuacji, gdy płatnik (np. biuro maklerskie, fundusz, bank) nie pobiera zaliczek na podatek dochodowy. Otrzymanie PIT-8C oznacza, że podatnik jest zobowiązany do samodzielnego rozliczenia podatku w zeznaniu PIT-38[1][2][3][5][6].

Wersja PIT-8C podlega aktualizacjom – obecnie obowiązuje PIT-8C(12) dla dochodów od 2024 roku, a od 2025 pojawi się wersja PIT-8C(13)[6]. Dla działalności gospodarczej w zakresie instrumentów finansowych PIT-8C nie jest wystawiany[4][6].

Kiedy i kto wystawia PIT-8C?

PIT-8C sporządzany jest przez podmioty będące płatnikami – to głównie biura maklerskie, fundusze inwestycyjne i banki. Formularz przesyłany jest do urzędu skarbowego w formie elektronicznej do 31 stycznia, natomiast do podatnika najpóźniej do końca lutego następnego roku po roku podatkowym. Termin ten jest stały bez względu na rodzaj dochodów wykazanych w PIT-8C[3][4][7].

PIT-8C wystawiany jest tylko wtedy, gdy podatnik uzyskał przychód z operacji kapitałowej, np. sprzedaż akcji lub odkupienie jednostek funduszu inwestycyjnego. W sytuacji braku takich operacji – np. posiadania jednostek funduszu bez realizacji transakcji – PIT-8C nie jest generowany[1][4].

Jakie dane zawiera formularz PIT-8C?

PIT-8C zawiera szczegółowo wykazane przychody, koszty uzyskania przychodu oraz dochód, który podatnik musi samodzielnie rozliczyć. Podstawowe dane to:

• Przychody kapitałowe – zbycie akcji, obligacji, praw pochodnych, odsetki, przychody z funduszy (poz. 25 i 35 PIT-8C)[1][5]
• Koszty uzyskania przychodów – określane najczęściej metodą FIFO (pierwsze zakupione, pierwsze sprzedane)[1][5]
• Zwolnienia podatkowe – wykazane w części F PIT-8C, podlegają kontroli skarbowej, np. sprzedaż akcji nabytych przed określonym terminem[1][5]

Formularz nie zawiera kwoty podatku – podatnik sam oblicza 19% podatek od dochodów z kapitałów pieniężnych wykazanych w PIT-8C[1][3][5].

Obowiązek rozliczenia z PIT-8C

Niezależnie od kwoty dochodów wykazanych w PIT-8C podatnik jest zawsze zobligowany do rozliczenia się poprzez złożenie deklaracji PIT-38. PIT-8C nie jest zeznaniem ani nie stanowi rozliczenia podatku, a wyłącznie informację, którą podatnik musi przenieść do swojego rozliczenia rocznego. Całość rozliczenia polega na zsumowaniu przychodów i kosztów z PIT-8C w PIT-38, samodzielnym obliczeniu podatku według 19% stawki i złożeniu zeznania do 30 kwietnia roku następnego[2][3][7][9].

PIT-8C obowiązuje wyłącznie osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej w zakresie instrumentów finansowych. Jeśli podatnik prowadził działalność gospodarczą, rozlicza transakcje w ramach tej działalności i nie otrzymuje PIT-8C. Zwolnienia z podatku również muszą być wykazane w PIT-38, jeśli pojawiają się w PIT-8C, co umożliwia fiskusowi ich weryfikację[2][3][4][5][9].

Proces rozliczenia PIT-8C w praktyce

Rozliczenie polega na następujących krokach:

1. Podatnik otrzymuje PIT-8C od płatnika do końca lutego (elektronicznie lub w postaci papierowej)[3][4][7]
2. Wykazuje sumy przychodów i kosztów w PIT-38 zgodnie z informacją z PIT-8C
3. Oblicza dochód metodą przychód minus koszty, następnie podatek 19%
4. Składa PIT-38 w urzędzie skarbowym do 30 kwietnia
5. W przypadku korzystania z e-PIT system automatycznie prefille dane z PIT-8C, ale podatnik powinien sprawdzić ich poprawność[3][7][9]

Jeśli podatnik nie złoży PIT-38 na podstawie PIT-8C, grożą mu konsekwencje podatkowe, w tym sankcje za niezłożenie deklaracji lub nieopłacenie podatku[3][7].

Zmiany i aktualne zasady dotyczące PIT-8C

Od dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2025 r. stosowana będzie nowa wersja formularza PIT-8C(13), której publikacja jest planowana na koniec sierpnia 2025 roku. Zmienią się szczegóły dotyczące rozliczania funduszy inwestycyjnych – obecnie PIT-8C wystawia się tylko przy odkupieniu lub konwersji jednostek funduszy. Nie wystawia się PIT-8C przy samym posiadaniu instrumentów bez dokonania transakcji. Dodatkowo nie wystawia się PIT-8C osobom prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie obrotu instrumentami finansowymi[4][6].

Podsumowanie

Każdy, kto otrzymał PIT-8C, musi go obligatoryjnie rozliczyć poprzez wykazanie danych w zeznaniu PIT-38. PIT-8C stanowi kluczową informację o uzyskanych przychodach, kosztach oraz zwolnieniach podatkowych z kapitałów pieniężnych. Niedopełnienie tego obowiązku skutkuje sankcjami podatkowymi. Terminale rozliczenia oraz zasady wykazywania danych są jasno określone, a samodzielna weryfikacja danych z PIT-8C jest istotnym elementem prawidłowego rozliczenia[2][3][7][9].

Źródła:

• [1] https://www.platnik.e-pity.pl/pit8c/broszura-pit8c-opis-pol/
• [2] https://pomagam.pl/blog/pit-podatek-dochodowy-od-osob-fizycznych-rozlicz-pit-za-rok-podatkowy-2025-w-2026-roku
• [3] https://www.ingksiegowosc.pl/news/ksiegowosc/jak-rozliczyc-pit-8c-kompendium
• [4] https://pekaotfi.pl/strefa-klienta/rynki/zmiany-sposobu-rozliczania-podatku-od-dochodow-z-funduszy-inwestycyjnych-uzyskiwanych-przez-osoby-fizyczne
• [5] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-pit-8c-a-dochody-z-kapitalow-pienieznych-zwolnione-od-podatku
• [6] https://www.gov.pl/web/finanse/pit-8c
• [7] https://www.platnik.e-pity.pl/pit8c/jak-wypelnic-rozliczyc-pit-8c/
• [9] https://www.podatki.gov.pl/pit/twoj-e-pit/pytania-i-odpowiedzi-epit-2025/